Son Haberler

Hasan Özgüneş’in Kaleminden ACI VE YENİLGİ DOLU YÜZ YILLIK MÜCADELE (8)

ACI VE YENİLGİ DOLU YÜZ YILLIK MÜCADELE (8)

KDP-Geçici Komite ile YNK arasındaki düşmanlık artık uzun yıllara yayılmıştı. Bu düşmanlıkla birlikte KDP-Geçici Komite içerisinde yeni gelişmeleri yaratacak bir kongre girişimi 1979’da İran’da yapıldı. Yapılan bu dokuzuncu kongrede parti tekrar KDP ismini aldı. O güne kadar hareketi geliştiren Sami Abdurrahman ve arkadaşları ile Barzani ailesi arasında çeşitli sorunlar ortaya çıktı. Bunların başında İdris Barzani’nin Humeyni rejimi ile kurduğu sıkı ilişki idi. Ayrıca Doğu Kürdistan KDP’sine karşı Humeyni rejiminin yanında yer alarak onu tasfiye etmeye çalışması sorunların baş nedenlerindendi. Gerekçe de İKDP’nin Barzani’nin naaşını mezarından çıkarmaya çalışması olarak gösteriliyordu. Oysa tarafsız kaynaklar bunun bir provakasyon eylemi olarak İran gizli örgütü SAVAK tarafından yapıldığı söyleniyordu. Egemenler yine Kürde karşı oyununu devreye koyuyordu. Diğer bir neden Barzani ailesinin hareketi adeta Savak’ın kontrolüne vermiş olduğu iddiasıydı.

Doğu Kürdistan KDP’si, İran rejiminden özerklik talep ediyordu. Ayrıca Kürt coğrafyasının büyük bölümünü KOMALA ile birlikte kontrol altına almışlardı. Humeyni iktidarını sağlamlaştırdıktan sonra tüm muhalif güçlere karşı savaş açtı. Kürt hareketlerine karşı da acımasız bir savaş başlattı. Barzani KDP’sinin Humeyni güçleri ile birlikte İKDP ile savaşması sadece İKDP’yi değil tüm Kürt örgütlerinin yenilmesine zemin yarattı ve Özgürlük hayalleri doğu Kürdistan’da bir başka bahara kaldığı gibi halkta da büyük umut kırılması yaşattı. Büyük acılar ve travmalar yine Kürd’ün değişmez talihi oldu.

Bu nedenlerin yanında bir de iktidar çekişmeleri sebebiyle Sami Abdurrahman ve muhalif olan arkadaşları partiden ayrılarak 1981’de Kürdistan Demokratik Halk Partisini (KDHP) kurdular. Barzani KDP’si,  Sami ve arkadaşlarını Saddam’ın ajanı olmakla suçlayarak onlara da savaş açtılar. Hareket etkisiz hale getirildi. Sonraki tarihlerde Sami Abdurrahman tekrardan KDP’ye katıldı, Mesut Barzani yardımcılığına getirildi. En son bir suikastla şehit edildi. Doğrusu bu traji-komik olayların karşısında insanın hayretlere kapılmaması, şok olmaması mümkün değildir.

KDP ve YNK 1982 yılında peşmergelerinin tüm Güney Kürdistan’da rahat dolaşabilmeleri ve gerektiğinde örgütlenebilmeleri noktasında bir antlaşma sağlamalarına rağmen bunu pratik hayatta başaramadılar.

1983 ‘te de 19 Irak muhalif örgütü Suriye ve Libya hükümetleri tarafından bir araya getirilerek Saddam’a karşı mücadele etmeleri noktasında ikna edildiler. Bunlar Şii gruplar, Laik Iraklı Araplar, Kürtler ve Milliyetçi Iraklı Araplarla Irak Komünist Partisi idiler. Ancak bu birlik de hayata geçmeden dağılmak durumunda kaldı. Çünkü IKP’sinin dışında Kürtlerin haklarını kabul eden örgüt neredeyse yoktu.

KDP’nin, İran’la ilişkilerini geliştirmesi ve Saddam’a karşı ortak harekatla sınırda bulunan Hacı Umran’ı almaları Saddam’ı hem kızdırmıştı, hem kendi deyimi ile ; “beni arkadan hançerlediler “ diye bir söz söylemişti. İntikam amaçlı; Erbil’in Güneyindeki Kuştepe toplama kampından 8000 Barzani aşiret mensubu erkeği alarak katletti.

Irak-İran savaşı tüm hızıyla devam ederken KDP İran’dan destek almaya devam ediyordu. Ancak bir türlü kendi kardeş örgütleri ile düzgün bir ittifak kurma becerisini gösteremiyorlardı.  Abdurrahman Kasımlo da Irak Hükümetinden destek almaya çalışıyordu. Savaşın seyrinin İran lehine gelişmesi, Saddam’ı endişelendiriyordu. Dolaysıyla savaşan Kürt güçleriyle yeniden diyalog kanallarını aramaya başladı. Kasımlo’nun önerisi ile YNK lideri Mam Celal Saddam’la yeniden görüşmelere başladı. Bu görüşmeler sürecinde Irak Komünist Partisi (IKP) ve Kürdistan Sosyalist Partisi (KSP) ile de bazı çatışmalara girildi. Araya girerek çatışmayı durdurmak isteyen PKK öncülerinden Mehmet Karasungur ve arkadaşı (söylendiğine göre yanlışlıkla) katledildiler.

Bu sırada YNK Bağdat’la bir ateşkes sağladı. Oysa Saddam’ın çok zayıf olduğu bir dönemdi. Askeri birlikleri neredeyse Kürdistan’ın kırsal alanlarında kalmamıştı. Sadece çok yüksek dağların zirvesinde karakolları kalmıştı. Karadan herhangi bir bağı sağlayamıyordu. Kürtlerin kendi aralarındaki güçlü bir ittifak Saddam’ı çözüme zorlayabilirdi. Hatta tümden götürme olasılığı da vardı. Ancak dar ufuklu Kürt hakim örgütleri bu tarihi fırsatı tekrardan elden kaçırdılar.

YNK’nin görüşmeler sırasında Saddam’dan istedikleri hususlar özet olarak şu başlıklarda toplanabilir: 1. IKP’nin de katılacağı ortak yeni bir ulusal hükümetin kurulması. 2. Serbest, demokratik seçimlerin yapılması. 3. Kürtlere geniş bir özerkliğin verilmesi. 4. Savunma amaçlı 40 bin kişilik bir Kürt ordusunun kurulması. 5. Devlet bütçesinden Kürdistan’ın yeniden yapılandırılması için % 30’nun ayrılması. 6. Cahşların tasfiye edilmesi. 7. Kerkük, Hanekin, Mendeli, Şeyhan, bölgelerinin Kürdistan Özerk bölgesine dahil edilmesi ve Araplaştırma politikasından vazgeçilmesi. 8. Siyasi bir affın çıkarılması vb. Saddam Kerkük konusunda taviz vermekten yana olmadı. Ortak hükümet kurma ve cahşların tasfiyesi konularında da taviz vermeye yanaşmadı. YNK’nin bu girişimi amacına ulaşmadı. Tersine, ters tepti ve YNK’den 3 bin peşmerge ayrılarak KDP saflarına geçti.

İran’ın giderek savaşta güçlenmesi Saddam İktidarının tehlikeye girmesi ABD, AB ve SSCB’yi tedirgin etti. Dengenin kendi aleyhlerine bozulacağı kaygısına kapıldılar. ABD Aralık 1983’te Ortadoğu Özel Elçisi, Saddam’ı ziyaret ederek Irak’ın yenilmesi kendi çıkarlarına uygun olmayacağını bildirdi. 1984’ün başından itibaren ABD, SSCB, Fransa ve birçok AB ülkesi Saddam’a yardım etmeye başladılar.  Arap ülkeleri keza öyle.  Bu da Saddam’ın güçlenmesine ve Kürt Özgürlük mücadelesini sürdüren örgütlerin işlerinin zorlaşmasına yol açtı. Saddam’ın da Kürtlere taviz verme gibi bir derdi dönemsel olsa da kalmadı. Baskıları arttırarak askere gitmek istemeyen 20 genci idam etti. Hewler’de öğrenci gösterisine ateş etti. Böylece YNK ile hükümet arasında yapılan görüşmelerinin sonunu geldi. 11.01.2018 (Devam Edecek)

Yararlanılan Kaynaklar:

  1. Mesud Barzani, Barzani, ve Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi,   Doz yay. 2. Baskı, İst. 2004, C. 1-2
  2. Chris Kutschera, Kürt Ulusal Hareketi,  Avesta yay. İst. 2001
  3.  David Mcdowall, Modern Kürt Tarihi, Doruk yay. İst. 2004

                                                                                        Hasan Özgüneş

 

Okumadan Geçme

Tv On 68. Haftasında

GÜNCEL….   GÖRÜNTÜLÜ/Foto: 20-01-2018   İSTANBUL – GALATASARAY-LİSESİ-ÖNÜ TV On 68. haftasında Tv 10’u her …

Bir Cevap Yazın