Son Haberler

Hasan Özgüneş’in Kaleminden ACI, YENİLGİ VE DİRENİŞ DOLU YÜZ YILLIK MÜCADELE (7)

                                              ACI, YENİLGİ VE DİRENİŞ DOLU YÜZ YILLIK MÜCADELE (7)

                                                      Yenilgiden Sonra Kürtleri Bastırma Harekatı

           Cezayir antlaşmasından sonra (1975) Güneyli Kürtlerin güçlü oldukları bir noktada mücadeleyi terk edip Peşmergeyi dağıtmaları, halkı savunmasız bir şekilde Saddam’ın ve Baas iktidarının insafına bırakmaları halkta büyük bir yıkıma, moralsizliğe ve de güvensizliğe yol açtı. Hesaba katılmayacak ölçüde trajedilere yol açtı.

Güneyli Kürtlerin tekrar yenilgiye uğraması Baas İktidarının işini kolaylaştırmıştı. Kendilerine göre yeni bir düzene geçmek Kürtleri tümden tasfiye edip kendilerine bağlamaya başlamışlardı. Yasama meclisine 80 işbirlikçi Kürd’ü seçtirdiler. KDP’nin eski Siyasi Büro üyesi Haşim Eqrawi’ye Yürütme meclisini oluşturması ve başına geçmesi görevini verdiler. Eqrawi 1973’te KDP den ayrılmıştı. Cumhur Başkanlığı Yardımcılığına da bir Kürt olan Taha Muhi al Din Maruf’u atamıştı. Böylece kendilerince Kürt sorununu işbirlikçi Kürtlerle çözmüş olacaklarına inanıyorlardı.

Irak-İran sınırında güvenliği sağlamak için 500 köyü yerle bir ettiler. 1978 yılına dek bu sayı 1400 köye çıktı. 600 bin insan toplanma kamplarına toplanarak yerleştirildiler. Hepsi de direnen muhalif Kürtler idi. Bu kamplardan kaçıp köylerine dönmek isteyenler yakalanıp yaşa, cinsiyete bakılmaksızın infaz ediliyorlardı. Bu kamplarda yaşam dayanılmaz haldeydi. Amaç sindirmek, onurlarını kırmaktı. Önemli direnişçi kesimlerde Diwaniye, Nasıriye, Afak vb. yerlere (çöl bölgeleri) yerleştirildiler.

Ayrıca kendilerince stratejik buldukları şehir ve kasabalardan Kürtleri alarak yerlerine Arapları yerleştirdiler. Hanıkin, Kerkük, Mendeli, Şeyhan, Zaho, Şengal, Mahmur vb. onlarca yerleşim alanı Kürtlerden belli oranda bir nüfus boşaltıldı. Yüz binlercesi yerinden yurdundan edildi ve Kürdistan demografisi alt üst edildi. Kelar, (30 bin) Kifri, (50 bin) Çamçamal (50 bin) Tuz Hurmato (80 bin) gibi yerleri Araplaştırmak için Arapların yoğun olduğu şehirlere bağlanarak demografik yapıları değiştirildi. Asimilasyona hız verildi. Kürt kadınlarla evlenen Araplara parasal teşfik verildi. Kürt memurlar Arap şehirlerine sürgün edildi. Süleymaniye Ünüversitesi’nin kürtçe bölümü kaldırıldı. Yerleşim yerlerinin bazılarının Kürtçe isimleri kaldırılarak Arapça isim konuldu. Baas Rejimi Kürt hareketinin kendisini mücadelen çekmesi ve dağıtmasından sonra içerde korkunç bir sindirme ve tasfiye hareketi başlattı.

Barzani ve onun taraftarları olan KDP’lilerin mücadeleyi tasfiye etmeleri sol düşünceli ve mücadeleden yana olan birçok diğer kadroların ve Peşmerge’nin hoşuna gitmemişti. Birçok değerlendirmeye göre bu mücadele rahatlıkla sürdürülebilirdi. Barzani tasfiye etmekte kararlı davrandı. Çünkü kendisine vaad edilen dış destek kesilmişti. Öncü kadroların çoğu özgüce dayanarak mücadelenin rahat yürütülebileceğine inanıyordu. Zamanla da yeni dış destek kanalları da yaratılabilir düşüncesindeydiler. Dolaysıyla çok kısa zamanda Mam Celal Kürdistan Yurtseverler Birliğini 1 Haziran 1975’te Suriye’de kurarak ilan etti ve herkesi mücadeleye çağırdı. Neşirwan Mustafa’nın öncülüğü yaptığı KOMALA ile Mam Celal ve Ali Askeri, Resul Mamend’in öncülük ettikleri Kürdistan Sosyalist Hareketi birleşerek YNK’yi oluşturdular. Kürtlere özerklik, Irak’a demokrasi talebi ile sahaya tekrardan indiler. 1976 da faaliyetlerine Kürdistan coğrafyasına geçerek başladılar.

Bu arada KDP’nin eski kadroları da yeni bir yapılanmaya geçtiler.  İdris, Mesut Barzaniler, Sami Abdurrahman Avrupa’da birçok arkadaşıyla birlikte Ağustos 1976’da KDP-Geçici Komite adıyla yeniden bir hareket oluşturdular. Sol düşüncenin ağır bastığı bir proğram hazırladılar. Bu arada Dr. Mahmut Osman da, sahaya indi. Kürt Sosyalist Partisi de yeniden kendini aktifleştirerek mücadeleye başladı.

                                             Kürt Örgütleri Arasında Çatışma;

YNK’nin Temmuz 1976’da İbrahim Azo öncülüğünde Şırnak’ın Uludere İlçesinin Ziravik (inceler ) Köyünden sınırı geçerek Sınaht Köyü mıntıkasına ulaşan 50 kişilik grubunun tümüne yakınının KDP-Geçici Komite ve destekçileri olan sınır köylerindeki Türkiye vatandaşı  aşiret mensupları tarafından öldürülmeleri yeni bir kardeş kavgasının fitilini ateşledi. Bu kavga devam ederek sürdü. Ali Askeri ve Dr. Halit Said 800 kişilik bir peşmerge birliği ile Suriye’den Türkiye’ye sokulacak büyük miktardaki silahları almaya gitmeleri üzerine, KDP-Geçici Komite peşmergeleri onlara pusu kurarak ve çevre aşiretlerin de yardımıyla neredeyse tümünü imha ettiler. Bir kısmı kaçıp Saddam’a teslim oldu. Yani az bir kısmı ölümden kurtulabildi. Teslim olan Ali Askeri ve Dr. Halit infaz edildiler. Bu iki olgu KDP ve YNK arası bir iç düşmanlık zeminine dönüştü ve uzun zaman da devam etti. Yani Kürdün kendine karşı kullandığı paslı hançer düşmanınkinden daha çok büyük yaralara neden oldu. Bu sadece partiler arası bir düşmanlık olmadı. Güneydeki Kürtlerin sosyal yapısına da sirayet etti. Hatta tüm yurtsever Kürtler arasında bir duygusal bölünmeye zemin oldu denebilir. Bunun yaraları günümüzde bile kapanmış değildir. Güneydeki parçalı duruş, ikili yönetim ve yapılar bu yaranın sonuçları olarak hala zinde durumda yaşıyor. (devam edecek) 27.12.2017

Yararlanılan Kaynaklar:

  1. Mesud Barzani, Barzani, ve Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi,   Doz yay. 2. Baskı, İst. 2004, C. 1-2
  2. Chris Kutschera, Kürt Ulusal Hareketi,  Avesta yay. İst. 2001
  3.  David Mcdowall, Modern Kürt Tarihi, Doruk yay. İst. 2004

                                                                                             Hasan Özgüneş

 

 

Okumadan Geçme

özgür basına yönelik baskı ve tutuklamaları protesto edildi

  GÖRÜNTÜLÜ FOTO: ist-21-04-2018-gazeteciler-aciklama ‘Tek tipleştirmek istediğiniz gazeteciler olmayacağız’ İSTANBUL – İstanbul Özgür Basın Platformu, …

Bir Cevap Yazın